Van harte welkom bij deze viering van de Haagse Dominicus, ook u allen die middels de livestream met ons verbonden bent.
Voorgangers vandaag zijn Henk Baars en Gerard Jansen.
Een speciaal woord van welkom voor Tine Strous-Delaere. Zij maakt deel uit van Quiet, een organisatie die armoede in Nederland een gezicht geeft. Op de achterkant van uw boekje leest u er al iets meer over, omdat de collecte van vandaag voor een groot deel voor Quiet bestemd is.
Meer dan tachtig jaar geleden sprak de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt over vier soorten vrijheden. Hij vond dat die altijd en overal ter wereld zouden moeten gelden. Eén van de vrijheden die hij noemde was de vrijwaring van gebrek, het vrij zijn van armoede. Je hebt recht op een huis, kleding en eten. Helaas moeten we constateren dat die vrijheid in Nederland nog lang niet door iedereen bereikt wordt en dat er nog een hoop werk aan de winkel is.
Hoe kunnen we armoede en onvermogen nu bestrijden in Den Haag en elders in het land? Tine Strous van Quiet zal u hierover informeren.
Licht en klankschaal
Laten we ons nu richten op wat komen gaat en maken we het stil in onszelf. Daartoe steek ik de kaarsen aan en laat ik de klankschaal horen.
Lied: Vergeet niet
Inleiding
Armoede in Nederland is in deze dagen van alles een beetje of beetje veel minder hebben. Het gaat niet alleen om geld. Het is onvermogen om mee te komen in de ratrace, niet begrijpen wat men allemaal van je wil. Kortgeleden kreeg ik als vz van de Cliëntenraad Sociaal Domein in Den Haag een presentatie hoe men gemeentelijk het proces wilde verbeteren hoe aan een ooievaarspas te komen. Ze deden hun stinkende best die ambtenaren, want alles moet goed digitaal bereikbaar zijn ook op je mobiel, want er is dikwijls geen computer thuis. Je moet maar eens proberen op internet een proefaanvraag te doen. Het gaat dan om 19 stappen, vroeger waren het er zo’n 40. Er is dus echte voortgang, lof en prijs, maar dit is maar een van de digitale dingetjes die je als aanvrager die zaken nodig heeft tegenkomt. Een aanvrager wordt dan al gauw een afhaker. En precies dit soort dingen overkomt een toch al kwetsbare groep. We leven beslist niet in een volmaakte wereld om het maar zachtjes te zeggen. Ik heb het nog niet eens over de structurele ongelijkheid, nee het gaat hier over de kleine stapjes die je met elkaar kunt zetten om een armoede situatie dragelijker te maken. Wij zitten meestal aan de kant van die kleine stapjes. Oftewel Maria van Altijd Durende Bijstand. Dat is vanuit de ervaring dat barmhartigheid een werkelijke mogelijkheid is. Die gedurige barmhartigheid lijkt onmogelijk, maar voor wie goed kijkt wordt ze geleefd op tal van plaatsen en niet zelden onbewust. Wij als christenen moeten die reëel bestaande en noodzakelijke onmogelijkheid zien en haar vervolgens denken als goddelijke gave. Dat is kortgezegd theologie. Heel rustig oftewel Quiet.
Gebed (voor een te begraven dakloze)
Een paar kluiten aarde en zijn leven zal vergeten zijn.
De schaarse muziek zal zich bevrijden van de trieste omstandigheden.
Zijn versleten en schamele spijkerbroek zal door vuur worden verteerd
En de inktvlekken van die laatste balpen verdwijnen uit het overhemd.
Naar de vuilnishoop met die schoenen, die stille getuigen. Lastig wel.
De brieven van zijn moeder vallen ten prooi aan de muizen.
Had hij lief? Ongetwijfeld, ongelukzalig wellicht, maar de ogen huilen geen
tranen meer.
Alles van de vensterbank in het tehuis verdwijnt. Tandpasta en een pakje shag.
Wie ben je? Wie ben ik? Luistert er iemand, kijkt er iemand?
Grootmoedige God, kijk naar ons als niemand kijkt,
luister naar ons als niemand luistert.
Wees waarheid als er geen waarheid is.
We dragen u in onze lege handen.
Verhaal uit de praktijk
Soms wordt stille armoede ook op school zichtbaar.
Lied: Uit ‘Vergeet niet’ – ‘Maar de doodgetrapte zal leven’ (1 + 2)
Lezing: Matteüs 19, 13 – 22
Daarop brachten de mensen kinderen bij hem, ze wilden dat hij hun de handen zou opleggen en zou bidden. Toen de leerlingen hen berispten, zei Jezus: “Laat de kinderen ongemoeid, belet ze niet bij mij te komen, want het koninkrijk van de hemel behoort toe aan wie is zoals zij.” En nadat hij hun de handen had opgelegd, trok hij weer verder.
Nu kwam er iemand naar Jezus toe met de vraag: “Meester, wat voor goeds moet ik doen om het eeuwige leven te verwerven?” Hij antwoordde: “Waarom vraag je me naar het goede? Er is er maar één die goed is. Als je het leven wilt binnengaan, houd je dan aan zijn geboden.” “Welke?” vroeg hij. “Deze”, antwoordde Jezus, “pleeg geen moord, pleeg geen overspel, steel niet, leg geen vals getuigenis af, toon eerbied voor uw vader en moeder, en ook: heb uw naaste lief als uzelf.” De jongeman zei: “Daar houd ik me aan. Wat kan ik nog meer doen?” Jezus antwoordde hem: “Als je volmaakt wilt zijn, ga dan naar huis, verkoop alles wat je bezit en geef de opbrengst aan de armen; dan zul je een schat in de hemel bezitten. Kom daarna terug en volg mij.” Na dit antwoord ging de jongeman terneergeslagen weg; hij had namelijk veel bezittingen.
Lied: Goed is dat je niet doet wat slecht is
Interview
Met Tine Strous – Delaere van Quiet
Lied: Wij zullen kennen
Overweging
Getver, spruitjes. Ja kind, je eet het maar lekker op en dat woord wil ik niet meer horen. Generatiegenoten kennen het wel, een vol bord erwten of bruine bonen en aardappels, niet door te komen in die vijftiger jaren. Mijn ouders lieten me dan gewoon aan tafel zitten tot het op was. Brr. Geen of nauwelijks zakgeld. Geen armoede, maar wel iets anders, iedereen had wel ongeveer hetzelfde en je had het eigenlijk niet zo in de gaten dat er veel minder te makken was. Dat evangelie dat je je huis moest verkopen ging gewoon aan velen voorbij, want een beetje onzin en voor de meesten van ons nog. Zo onmogelijk en we waren helemaal niet rijk, dus wat zou je je er van aantrekken? We waren kinderen, maar aardige kinderen en later jongens maar aardige jongens met een knipoog naar Nescio. Nee, het gaat ergens anders om, dat is je weerbaarheids opvoeding als kind. En dan gaat het niet om gewelds afwering en judo, maar om hoe je je voelt als kind. Als je in die periode wordt afgeknepen, de ruimte niet krijgt dan blijf je arm van geest. Dat wil zeggen, wat onmatig, mogelijk zelfs agressief, moeilijk.
Het gaat hier om de toegang tot Jezus in het verhaal. Maar dat staat voor de toegang tot de volwassen wereld. Je vind van jezelf al dat je een kind bent, dat ben je je meestal maar al te bewust en dan ben je zielsblij dat je wordt uitgenodigd om mee te doen, iedere keer weer een stapje in die nieuwe wereld.En zegt hij, als je belet dat je kinderen die stap laat zetten dan blokkeer je geluk. Het koninkrijk van de hemel. Maar je mag niet onderschatten wat de ongelofelijke ongelijkheid in het systeem is waarin we leven en wat het aan schade doet. Het woordje Systeem doet nog denken dat het om een rationeel doordacht iets is. Maar dat is het niet. Als ik b.v door Wassenaar loop met die kasten van huizen dan heb ik leren aanvaarden dat er rijk en arm is of nog beter rijk en wat minder arm. Maar waardoor heb ik dat nu leren aanvaarden? Ik kan allerlei maatschappelijke en sociale analyses maken en dan begrijp ik het, maar toch niet. Want het volgen van Jezus betekent toch radicaal wat anders. Maar het economisch leven belet dat. Je wordt een naïeve idealist genoemd als je het anders wil. Ik werkte 22 jaar voor en was mede oprichter van de Voedselbank Haaglanden, maar ik realiseer me heel goed dat het een prachtig initiatief, maar wel in de marge van het systeem is. Het
bewerkt geen echte gelijkwaardigheid. En de toenmalige Haagse wethouders Pierre Heijnen en Jetta Klijnsma hadden gelijk in hun kritiek. Zoiets moet niet bestaan, want de overheid moet daar voorzienend in zijn.Maar ze moesten later toegeven dat het zo helaas niet werkte. De wilde tijger van het kapitalisme vreet je op waar je bijstaat. Die wilde rit op de rug van die tijger geeft welvaart en creëert armoede in twee sprongen. Velen worden eraf gegooid en moeten soms letterlijk langs de kant van de weg maar zien te overleven. En de vraag is steeds, kan ik daartegen, hou ik het vol met die stress, als kind of later met een beetje uitkering. Het gaat beslist niet om geld alleen. Maar tevens om werken aan de weerbaarheid van een kind tegen de wilde tijgersprongen van het leven. ‘Laat de kinderen ongemoeid, belet ze niet bij me te komen, want het koninkrijk van de hemel behoort toe aan wie is zoals zij’.
Lied: Wie zijn leven
Voorbeden
Goede God, die ooit tegen Mozes heeft gezegd: ”Ik zal er zijn, ik ben bij je”, luister naar ons roepen, zie onze onmacht. Wij bidden tot U:
- Voor alle kinderen die opgroeien in armoede, die niet te eten krijgen, die zich buitengesloten voelen omdat er geen geld is voor sport, muziek of feestjes; dat zij mensen ontmoeten die hen zien, die helpen, die hen waardigheid geven.
- Voor ouders en verzorgers die elke dag moeten vechten om hun kinderen te geven wat zij nodig hebben; voor hen die zich schamen, die bang zijn te falen en die keuzes moeten maken tussen eten en verwarming. Dat zij kracht, rechtvaardigheid en ondersteuning mogen ondervinden.
- Voor onze overheid, voor beleidsmakers en bestuurders; geef hun wijsheid om eerlijke keuzes te maken en moed om op te komen voor wie niet gehoord wordt. Laat hun beleid gericht zijn op hoop, kansen en rechtvaardigheid voor iedereen, vooral voor kinderen.
- Voor mensen waarvoor aandacht wordt gevraagd in het intentieboek,
………………………………………………………………………………………
Liefdevolle God,
Wij hebben onze zorgen en vragen voor U neergelegd.
Wij geloven dat U ons ziet, aandacht en zorg voor ons hebt,
vaak via mensen om ons heen.
Open daarom onze ogen voor armoede dicht bij huis en
leer ons delen van wat wij hebben.
Maak ons tot mensen van solidariteit en mededogen,
zodat niemand zich vergeten of alleen voelt.
Amen.
Collecte voor Quiet
De tafel wordt klaargemaakt
Lied: Wat in stilte bloeit
Woorden bij breken en delen
Iemand riep stervend om jouw naam.
Dat was lang geleden, dat was gisteren.
Het is vandaag.
Wat is het licht in een druppel wijn te zijn,
of de gist in het brood?
Barmhartigheid en overstromende liefde.
Doet dit tot zijn gedachtenis.
Breken en delen
Zegenbede van Franciscus (Ruth Fox)
God, zegen ons met onrust
over gemakkelijke antwoorden, halve waarheden
en oppervlakkige relaties.
Zodat er diepgang mag zijn in onze harten.
God, zegen ons met boosheid over onrechtvaardigheid,
onderdrukking en de uitbuiting van mensen.
Zodat we ons gaan inzetten voor rechtvaardigheid,
vrijheid en vrede.
God, zegen ons met tranen voor hen die lijden door pijn,
verstoting, honger en oorlog.
Zodat we onze handen zullen uitstrekken tot troost.
Om pijn in vreugde te veranderen.
En God, zegen ons met voldoende dwaasheid
om te geloven dat we een verschil kunnen maken in deze wereld.
Zodat we kunnen doen waarvan anderen zeggen dat het onmogelijk is.
Maar wat mogelijk is in Jezus Christus, door Zijn Geest.
Amen.
Lied: Wij zullen één van ziel (jood en Griek)
Kaarsen doven