Voorgangers: Henk Baars en Marie-Thérèse van der Loo
Viering Haagse Dominicus 5 januari 2025
Welkom: (MTh)
Goede morgen:
Van harte welkom in deze viering van de Haagse Dominicus
op deze eerste zondag van het nieuwe jaar!
Ook de mensen die naar de streaming kijken, Fijn dat u met ons verbonden bent en zo meeviert.
Vandaag vieren we het Drie Koningenfeest: met als thema
Je leven in drieën, een ster is de weg …
Voorgangers zijn Henk Baars en ik ben Marie-Thérèse van de Loo. De namen van de andere medewerkers vindt u op de achterkant van de liturgie of bij de aftiteling van de streaming.
De collecte is deze maand voor …..
Nadere info over het doel …..
Van harte aanbevolen
Even nog een mededeling
Namens Henk Wubben, onze penningmeester, wil ik uw aandacht vragen voor de financiële actie van 2025. Op de boekentafel liggen formulieren waarop u uw bijdrage kan aangeven. Van harte aanbevolen.
Blijf na de viering nog even blijven zitten voor de lancering van onze nieuwe website.
Ontsteken van het licht en de klankschaal Tekst:
Laten we stil worden en thuiskomen bij onszelf, God en elkaar met het licht dat ontstoken wordt
en de klank van de klankschaal
Lied: Hoever is de nacht…
Inleiding(Henk)
Drie koningen, drie wijzen, drie astronomen. Wie zal het zeggen. Het is een prachtig verhaal en we grijpen het aan om steeds weer na te denken over de zin van ons gelovig en religieus zijn. Over die Jezus die het brandpunt vormt voor velen.
Ik was de afgelopen dagen in Neurenberg , in de oorlog volkomen plat gebombardeerd, helemaal opnieuw opgebouwd, stad van Hitler en de gigantische Nazi Parteitagen, maar ook stad van de Neurenbergse processen tegen de oorlogsmisdadigers van het Derde rijk en natuurlijk de jaarlijkse speelgoedgoedbeurzen. Ook een stad met prachtige musea. Ik vond daar drie composities betrekking hebbende op de mythe van Driekoningen en ik maakte er een verhaal van over drie astronomen van die met elkaar in gesprek zijn aan de Leidse sterrenwacht. Maar ook een getuigenis van de Spaanse theoloog Jose Arregi die ik ontmoette op het laatste congres van de christelijke basisbeweging in Pesaro met een revolutionaire scheppingstheologie. Want we kunnen niet alleen met mythes voort.
Die ster, hoe moeten we dat nu plaatsen in het licht van de laatste kosmologische ontwikkelingen? Past je spiritualiteit nog in de kwantummechanica?
Maar het verhaal gaat gewoon door, we bakten taarten met een boon er in en er zullen een paar koning zijn. Misschien maar voor een uurtje, maar toch.
Gebed (Marie Therese)
Eeuwige,
Hier zijn we samen, ieder met zijn/haar eigen verhaal
Met stilte, liederen en eeuwenoude verhalen
die nieuw licht laten schijnen op ons leven.
Want wij verlangen in deze donkere dagen
naar mensen, die wat er ook gebeurt, in uw licht
wegen blijven zoeken en gaan naar echte vrede
Blijf ons lichtend en hartverwarmend nabij in dit uur.
Amen
Lied: Die ons voor het licht gemaakt hebt
Een getuigenis van Jose Arregi (MTh)
José Arregi (Invloedrijke Spaanse theoloog in de Christelijke basisbeweging) vertelt:
Ik ben geboren in Azpeitia, Gipuzkoa, in 1952, op een arme boerderij zonder elektriciteit, stromend water of lokale wegen, omringd door bergen met een glimp van de verre zee, en nu volledig herbouwd en getransformeerd.
Ik ben opgegroeid in die verre, maar zo recente wereld. Ik voelde me altijd één met de aarde, de rotsen, de bomen en de vogels, vooral de vogels, en in alles voelde ik het spoor van het Mysterie. Daarin ben ik niet veranderd.
Op 10-jarige leeftijd leidden de ziel van mijn kind en mijn volwassen dromen me naar het Franciscaans Seminarie van Arantzazu. Op mijn 15e ging ik naar het noviciaat in Zarautz. Toen, op 16-jarige leeftijd, zonder veel te weten over wat ik aan het doen was (maar wie weet…), legde ik de geloften van armoede, gehoorzaamheid en celibaat af. Het was een andere wereld.
Toen ik 18 was, en ik filosofie studeerde, begon ik veel twijfels te krijgen over mijn geloof, en ik was niet vrij van die angst totdat ik wist dat er geen geloof kan zijn zonder twijfels. Veel later leerde ik dat twijfels geen invloed hebben op geloof, maar eerder op overtuigingen, tenzij twijfels omslaan in ontmoediging.
In Parijs behaalde ik mijn doctoraat in de theologie, en ik wijdde me er met hart en ziel aan, totdat in het genadejaar 2010 mijn theologie-onderwijslicentie werd ingetrokken omdat ik de goedgekeurde leer niet onderwees. En ik moest het theologielokaal, de Franciscaanse Orde en het klerikale priesterschap verlaten. En voor dit alles zegen ik het Leven, de Ruah die het inspireert, het Licht dat het ontsteekt.
Als je me vraagt of ik in God geloof, zal ik antwoorden dat het afhangt van wat we verstaan onder geloven en onder God. Als geloven betekent dat je een bepaalde affirmatie als zeker accepteert, geloof ik niet in het bestaan van een “God” die de Allerhoogste Entiteit is – Iets in tegenstelling tot iets, Iemand in tegenstelling tot iemand – of in enig dogma in zijn letterlijke betekenis. Maar als geloven betekent, zoals de etymologie van de Latijnse term credere, suggereert “het hart opgeven”, en als we God de oneindige Achtergrond van alles wat bestaat noemen, de eeuwige en onuitputtelijke Bron van de werkelijkheid, de goede en scheppende Aanwezigheid die alle wezens ondersteunt en beweegt, dan zeggen mijn hart en verstand me: “Geloof in God”.
Lied: Licht dat ons aanstoot
Drie astronomen aan de Leidse sterrenwacht 2024(Henk en Marie Thérèse)
1) Kaspar: Maar collega Melchior, dat getwinkel en dat weet je heel goed, betekent volstrekt niet dat die ster schittert. Een ster is een bolvormige hoop heet gas en plasma. Ja dat je je kinderen in deze tijd van het jaar uitsluitend sterren met punten laat knippen en plakken is een kwestie van slechte opvoeding en een astronoom niet waardig. Die puntvorm ontstaat pas in je oog, zelfs de James Webb telescoop heeft op zijn foto’s 6 punten, veroorzaakt door het zeshoekige patroon van de telescoopspiegels.
2) Tja, je moet er Melchior voor heten om niet altijd zo strikt wetenschappelijk en nuchter te zijn. Een beetje mysterie mag toch wel. We staan hier op kerstavond in de Leidse sterrenwacht, de oudste van het land en idd niet met zo’n supermoderne kijker, maar toch zien we meer dan menigeen met alleen een verrekijker. Ik ben benieuwd hoe collega Balthasar er voor staat. Hij zit beneden na te kijken wat er vanavond te zien is. Ah, daar komt hij juist naar boven. En?
3)Balthasar: Eigenlijk niks bijzonders vandaag. Morgen misschien, want dan is het 6 januari . Ik krijg altijd de zenuwen die dag, waarom weet ik niet. Vanavond verdwijnt ster DQ Psc om 21.27 u.aan de donkere rand van de maan 20 graden boven de horizon. Maar de planeet Jupiter overstraalt alles. Maar ik ben bang dat we voor het grote publiek in geheimtaal spreken. Toch vreemd dat we alle drie vanavond toevallig bij elkaar zijn en tegelijkertijd dienst hebben. Onze namen doen mij wel ergens aan denken. Een oud verhaal.
1) Begin jij nu ook al, dadelijk moeten we nog naar de dierentuin om een kameel te stelen je weet dat het onzin is. Maar er zijn nog zoveel volstrekt niet te verklaren zaken. Wist je dat de aarde steeds langzamer draait en dat we over een paar eeuwen een dag van 25 uur kennen. We weten niet wat donkere materie is, er zijn nog talloze deeltjes onontdekt en de oorsprong en toekomst van het heelal is in raadselen gehuld.
2) Kan zijn, maar er overvalt me toch steeds een enorme ontroering als ik naar de sterren kijk. Er ging natuurlijk nooit een ster op boven Bethlehem, dat hebben ze in het Midden Oosten ook niet verdiend dit jaar, zou ik zeggen. Maar toch.
3) Ja, een zwart gat:
Als stof voldoende stof vergaart,
komt massa tot ontsteking.
Kinderen, sterren
ontstaan op eendere wijze.
Nevels die verdichten tot spiralen
de vonk afwachten van het ademhalen
de in-en uitstoot van een kort bestaan
dat jaren of eonen kan duren.
Tot door de ster, tot sintel ingestort,
de ingenomen ruimte prijsgegeven wordt
De massa zich alleen nog kenbaar maakt
in hoe het licht door tijd en ruimte gaat
En hoe het valt op ons gezicht
als het naar de sterren is gericht.
Dat laatste helder ogenblik
waarin wij weten: dit was ik.
Lied Het verhaal van de drie
Overweging(Henk)
Foto 1
Sylvie en ik waren een paar dagen in Neurenberg. Prachtige musea en zware historie. In een van de musea een paar beelden van het Driekoningenverhaal. De eerste is redelijk traditioneel. Hoewel. Is Jozef nu ineens verdwenen bij zoveel mannelijke concurrentie of staat hij toch achter Maria en ontbreekt er een koning. Ze hebben geen kroon op, dus zijn het wel koningen en geldt hier de interpretatie dat het wijzen zijn, wetenschappers? Het is een Middeleeuwse afbeelding dus dan kom je daar nauwelijks meer achter. De traditionele cadeaus ontbreken ook maar misschien hadden ze ze wel in hun zoekgeraakte handen, alleen de pasgeborene mag in een soort kistje graaien. De middelste figuur kijkt je recht in het gezicht. Hij weet dat er naar hem gekeken wordt, hij is niet deemoedig zelfs wat brutaal en niet onder de indruk van het tafereel, maar hij kijkt naar jou over eeuwen heen recht de 21 ste eeuw in.
Foto 2
Geheel van hout. Maar ook hier een weer weg vluchtende Jozef die sterk op een Franciscaan lijkt en Maria die redelijk verrukt kijkt en blij lijkt te zijn met zoveel aandacht. Ze hebben hun hoofddeksels afgezet, maar een aarzelt nog en houdt zijn hoed met een hand vast. Ook daar waaide het flink waarschijnlijk. Maar de voorwerpen aan het voeteneind van de heren kunnen ook de traditionele gaven zijn. Jezus heeft een vrucht in zijn hand, je zou bijna denken dat het de verboden vrucht is. Hij wel natuurlijk. We vonden het een bijzondere en originele weergave van het Driekoningenverhaal.
Foto 3
Maria is hier eindelijk het meisje van 16 dat ze waarschijnlijk was. Een jong en blozend gezicht en Jezus die blij in de armen van een van de wijzen wil springen. Ook Balthasar ziet er echt jong uit. Jozef vlucht hier niet weg, maar heeft toch een opmerkelijk detail niet in de gaten. Je moet goed kijken, maar de voor Maria en het kind knielende koning of wijze heeft zijn rechterhand op de knie van Maria gelegd. Ik wilde het eerst niet geloven, maar ik kon er niks anders van maken. Grensoverschrijdend gedrag in de stal van Betlehem? Of hij moest zich gewoon in evenwicht houden. Geen cadeaus te zien hier. Maar jullie weten het al lang natuurlijk. Goud is voor een koning, wierook is voor een god en mirre is voor een dode. Zwaar van symboliek dus. Maar ook staan de drie voor de leeftijden van een mens. Melchior is oud en heeft een donkere en grijze , soms witte baard, Caspar is van middelbare leeftijd en Balthasar, is nog jong. Maar ze staan ook voor de werelddelen zoals ze vroeger bekend waren. Europa, Azië en Afrika. De vraag is wie je nu zou willen afbeelden. De burgemeesters Halsema, van Zanen en Schouten of misschien wel Trump, XI en Poetin. Een illusie, maar als je niet droomt, waar blijf je dan.
Foto 4
Waar zou die ster dan wel op moeten gaan? We bezochten in Neurenberg ook de rechtszaal waar de Neurenbergse processen zijn gehouden. De zaal is nog vrijwel oorspronkelijk, behoudens toenmalige aanpassingen om de pers en de vele rechters, oorlogsmisdadigers en journalisten een plek te geven. De toelichting (via de koptelefoon) die werd gegeven was uitstekend en indrukwekkend. Hier begon het internationaal recht. Daarvoor bestond het gewoon niet, hier werden de grondregels geschreven die later steeds verder zijn uitgewerkt. Hier was het begin van steeds meer internationale verdragen en alles dat later ontstond in een poging de misdadige agressie van landen en landenpolitiek te beteugelen. Niet in het minst de kernwapenverdragen. We stonden daar op heilige grond die voor mijn gevoel boven alle godsdienstige en politieke tegenstellingen hoort uit te gaan. Het is een brandpunt van veel keihard internationaal werk. Maar het brandpunt van internationale rechtspleging is allang niet meer Neurenberg, want alle rechtsverslagen en notulen liggen nu, en ineens realiseerde ik me dat ,in Den Haag in de archieven van het internationaal strafhof. Daar is de grootste bibliotheek op internationaal juridisch gebied. Daar wordt dag in dag uit gewerkt aan consultatie en conflictbemiddeling. En er lukt veel meer dan je denkt op dat terrein. Natuurlijk is het niet sluitend, natuurlijk werkt het niet altijd, natuurlijk is het aangevochten door allerlei onverzoenlijke krachten, maar het bracht mij tot de conclusie voor vandaag dat die ster misschien wel juist in deze tijd boven Den Haag moet op gaan.
Wij hoeven dus geen kameel te huren om achter die ster aan te gaan. We pakken gewoon de bus om bij het Vredespaleis te komen.
Foto 5
Sylvie wilde me ter plekke graag onder deze uitspraak hebben. ‘Zo ik iets ben, ben ik een Hagenaar’ (Louis Couperus). Vandaar. Ik zie er wat bedremmeld uit, maar ik was dan ook danig onder de indruk. Van Neurenberg naar Den Haag.
Lied: Uw lichtend spoor
Voorbeden (Marie Thérèse)
Eeuwige en onuitputtelijke Bron van de werkelijkheid,
Goede en scheppende Aanwezigheid
die alle wezens ondersteunt en beweegt.
Open ons voor allen die verloren lopen en op zoek zijn naar Licht
– Voor hen die verlangend uitzien naar betere tijden, dat zij het uithouden in de ellendige of verdrietige situatie waarin zij nu nog verkeren.
– Voor alle slachtoffers van de gruwelijke oorlogen op dit moment.
– Voor mensen die onverschillig zijn en de dingen op hun beloop laten. Dat zij zich bewust worden van wat er gaande is en hun mogelijkheden benutten om deze wereld bewoonbaar te houden.
– Voor mensen die het goed hebben, dat zij hun leven echt durven delen met anderen, die op allerlei wijzen te kort komen.
– Voor allen die betrokken zijn bij het kerkasiel in Kampen. Dat ze bemoedigd blijven in vertrouwen en volharding om tot een goede afloop te komen.
– Voor diegenen die opgeschreven staan in het intentieboek
voor wie ons gebed gevraagd wordt …..
En bidden we ook voor onze eigen intenties …
Eeuwige, ga lichtend voor ons uit als wij nieuwe stappen op onze levensweg zetten. Geef ons de moed om zo nodig die sprong in het duister te wagen. Mag het verhaal van de drie wijzen ons inspireren, om elkaar in uw Licht tot zegen te zijn.
Dan is er nu de collecte voor…
U kunt uw bijdragen in het mandje doen of de Qr-code scannen die achterop uw boekje staat.
Tafellied: Van grond en licht
Bij het tafelgebed(Henk)
Hoe jij door tijd en ruimte gaat
En hoe je valt op ons gezicht,
als we naar de sterren zijn gericht
dat laatste heldere moment
waarin je Gods zoon voor ons bent.
Verander ons in brood en wijn
waarin je voor eeuwig mens zult zijn
en binnenin dat kostbaar licht,
ben je meer dan een gedicht.
Getwinkel in zeshoekvoud,
je bent er al, zo eeuwenoud.
Zegen(Henk en Marie-Thérèse)
Jij, die het verleden niet telt en iedere keer
een nieuw begin met ons maakt,
zegen ons zoals we hier bijeen zijn.
De zachtmoedigen, de beminden, de barmhartigen.
Dat we gaan leven voor elkaar en om vrede roepen.
Alles in drieën, Melchior, Kaspar en Balthasar,
Vader Zoon en Geest.
Lied: Aan de Koning